علل ايجاد زخم بستر

دركساني كه داراي حس طبيعی ميباشند, وقتي قسمتی از بدن براي مدتي تحت فشار قرار گيرد، دستوراتي بطور ناخودآگاه به مغز رفته و فرد حتي

بدون اينكه خود متوجه اين مسئله باشد با جابجا كردن بدن خود از پيدا شدن زخم جلوگيري مي‌كند. در فردي كه حس طبيعي دارد اين مسئله

حتي درخواب نيز اتفاق ميافتد اما در فردي كه حس خود را از دست داده, اين دستورات به مغز نرفته و فرد متوجه فشار دائم و ايجاد زخم در ن

احيه‌اي از بدن خود نمي‌شود. در افرادي كه آسيب نخاعي دارند علل ديگري غير از كاهش حس باعث ايجاد زخم بستر ميشود.  يكي از اين علل، كاهش سرعت جريان خون در پوست است. وقتي جريان خون در پوست كمتر باشد, خون و مواد غذائي كمتري به پوست رسيده و بنابراين زودتر

آسيب ديده و ديرتر بهبود پيدا ميكند و نميتواند فشار رابراي مدت طولاني تحمل نمايد. عوامل ديگري نيز وجود دارند كه به ايجاد زخم بستر سرعت

ميبخشند بطور كلي اين عوامل شامل موارد زير است:

·        فشار طولاني مدت بر روي يك قسمت.

·        وجود خونمردگي يا سائيگي پوست.

·        وجود رطوبت وعرق برروي پوست بمدت طولاني.

·        سوختگي.

·        نشستن يا خوابيدن برروي سطوح سفت.

·        سرمازدگي.

·        مصرف ناكافي مواد غذايي ومايعات.

·        محل زخم قبلي.

 

فشار طولاني مدت

فشار طولاني مدت به معني نشستن يا خوابيدن دريك وضعيت درحدي است كه باعث ايجاد زخم بستر گردد. زخمهاي بستر مي‌توانند بعلت لباس نامناسب، وسايل كمكي و بريس يا وسايل سفت ديگري باشند كه براي مدت طولاني روي پوست فشار وارد ميسازند. اولين علامت زخم بستر كه بايد به آن دقت نمود ايجاد قرمزي پوست است. اگر فشار ازروي پوست برداشته شود به نحوي كه در عرض حدود يك ربع رنگ پوست به حالت طبيعي برگردد آسيب خاصي به پوست وارد نشده است.

زخمهاي بستر معمولاً درجاههائي از بدن ايجاد شوند كه پوست بين يك سطح خارجي سفت واستخوان از داخل بدن تحت فشار قرار گيرد. استخوانها باعث فشار آوردن به پوست از سمت داخل ميشوند و اگر در خارج از پوست نيز سطح سفت وجود داشته باشد, پوست بين سطح سفت داخلي وسطح سفت خارجي فشرده شده و نهايتاً زخم ميشود.

كم شدن جريان خون در پوست كه پس از آسيب نخاع ديده مي‌شود باعث كاهش اكسيژن رساني به پوست ميگردد. بنابراين مقاومت پوست دربرابر فشار كم ميشود. در صورت كم شدن اكسيژن درناحيه ای از پوست, بدن سعي مي‌كند خون بيشتري به آن ناحيه بفرستد. اين مسئله باعث ايجاد تورم مي‌گردد.تورم خود باعث افزايش فشار بر روي سلولهاي پوست ميگردد وبه پيشرفت وبدتر شدن زخم بستر كمك مي‌كند.

خونمردگي وسائيدگي

خونمردگي‌ها وسائيدگي‌ها در اثر ضربه يا زمين خوردن ايجاد مي‌شوند.خوردن پا به در وديوار ويا حتي كشيده شدن باسن هنگام جابجا كردن بدن مي‌تواند عامل اين مسئله باشد.

بعلت كاهش يا نبودن حس ممكن است فرد متوجه ايجاد زخم نگردد ودر اثر اشكال درخونرساني زخم با سرعت كافي بهبود پيدانكرده و زخم بستر ايجاد شود.

باقي  ماندن  رطوبت  به  مدت  طولاني  بر روي  پوست

ممكن است پوست بعلت عرق كردن,  وجود مدفوع يا ادرار مرطوب شود.

 رطوبت باعث از بين رفتن لايه‌هاي سطحي پوست و همچنين باعث آسيب پذير تر شدن پوست مي‌گردد.

سوختگي

سوختگي ممكن است بعلل مختلفي روي دهد. ازعلل شايع ميتوان به موارد زير اشاره كرد.

·        آب داغ (مثل آب داغ دوش حمام).

·        اتصال قسمتي از بدن به لولة آب داغ.

·        قرار دادن غذاي داغ يا مايعات داغ برروي صندلي چرخدار.

·        حرارت اجاق گاز هنگام آشپزي.

·        آفتاب سوختگي.

·        لمس غذاي داغ.

·        كيسه آب داغ.

·        لامپهاي حبابي.

·        سيگار.

·         سنگفرش داغ.

·        نشستن روي جاهاي داغ مثل سنگها يا سيمانهايي كه در معرض آفتاب بوده است.

·         وسايل برقي مثل سشوار، اتو، گرم كن برقي، دستگاه بخور.

·        اگزوز اتومبيل و هر قسمت ديگر اتومبيل كه مي‌تواند داغ باشد.

بعضي مواد شيميايي مثل مواد ضد عفوفني كننده مي توانند باعث سوختگي شوند. چسب زخم نيز مي‌تواند باعث سوختگي پوست گردد. بنابراين بايد از چسب ضد حساسيت كاغذي استفاده شود.

نشستن يا خوابيدن برروي اجسام سخت

علل حتمالي شامل موارد زير است:

·        پرچها يا پيچها.

·        دكمه‌هاي روي تشكها.

·        دكمه لباسهاي جين يا ساير لباسها.

·        درزهاي دوخت شده كلفت.

·        اجسام داخل جيب پشتي.

·        اتصال دهنده سوند.

·        گيره سوند.

·        پوشيدن لباس تنگ روي لوله سوند.

 سرمازدگي

سرمازدگي به علت مجاورت با سرما ايجاد مي‌شود. استفاده از كيسه آب يخ مي‌تواند باعث سرمازدگي شود.

ساير عوامل مؤثر

·        مرطوب بودن پوست دراثر عرق، ادرار يا مدفوع.

·        تغذيه نامطلوب كه باعث كم خوني وكمبود پروتئين شده است.

·        تب

·        ايجاد زخم يا هرنوع آسيب به پوست.

·        ساييده شدن پوست بعلت ليز خوردن يا كشيده شدن در يك سطح.

·        لباس، بريس واسپلينت سفت.

·        استفاده از وسايل خراب ونامناسب.

 

سئوالات رايج پيرامون آسيب نخاع:

 

آسيب نخاعي چيست؟

نخاع بخشي از سيستم اعصاب مركزي است كه محل عبور پيامهاي حركتي از مغز به اندامها و پيامهاي حسي از اندامها به مغز

است. مي توان گفت نخاع مانند كابل تلفني است كه بين مغز بعنوان مركز تلفن و اندامهاي حسي و حركتي بعنوان مشتركين

قرار گرفته است. ضربه يا بيماريهاي ديگر مي توانند باعث آسيب نخاع شوند.

آيا اسيب نخاع قابل بهبود است؟

تقريبا هميشه پس از آسيب نخاع مقداري بهبودي ديده مي شود . تحقيقات بسيار وسيعي در حال انجام است و در برخي

حيوانات و حتي در انسانها با موفقيتهائي همراه بوده كه اميد به بهبود قطع نخاع را در اينده ايجاد كرده است. آسيبهائي كه

همراه با قطع نخاع نباشند همراه با درجات متفاوتي از بهبودي مي باشند. و مي توان گفت در بسياري از بيماران مقداري از ب

هبود تورم در نخاع باعث برگشتن عملكرد اعصاب قطع نشده مي گردد.

منظور از بهبودي در وضعيت بيمار چيست و مقدار آن چقدر است؟

بعد از آسيب نخاعي مقداري از قدرت حركتي و حسي بيمار برگشت مي نمايد. اين مقدار تحت اثر عوامل مختلفي بوده و در

بيماران مختلف با يكديگر متفاوت است ولي تا حدودي قابل پيش بيني است و بيشتر در طي شش ماه اول پس از آسيب ديده

مي شودگاهي حتي سالها بعد نيز بهبود ديده مي شود..

منظور از سطح عصبي ضايعه نخاعي چيست؟

بسياري از افراد تصور مي كنند كه سطح عصبي ضايعه نخاعي همان سطح آسيب ستون فقرات است. مثلآ شكستگي مهره

دوم كمري باعث ضايعه نخاع  در نقطه دوم كمري مي گردد. اين تصور غلط بوده و سطح عصبي ضايعه بر اساس معاينه 56

نقطه استاندارد حسي و 20 عضله در دو سمت بدن همراه با معاينات خاص ديگر تعيين مي گردد.

شوك نخاعي چيست و آيا بيمار بعد از پايان شوك نخاعي بهبود مي يابد؟

شوك نخاعي اصطلاح تخصصي است و به شرايط خاصي در معاينه گفته مي شود. بازگشت نخاع از حالت شوك ارتباط زيادي

با بهبودي بيمارندارد. متاسفانه برخي از بيماران با اين تصور كه بعد از پايان شوك نخاعي بهبود خواهند يافت خود را از

خدمات توانبخشي بموقع محروم مي سازند.

ضايعه نخاع يا ناقص نخاعي چيست؟

 

ضايعه نخاعي به موضوع ناقص و كامل تقسيم مي شود. اگر نخاع را بعنوان كابل اصلي ارتباط تلفن فرض كنيم ضايعه كامل

به معني قطع تمام خطوط ارتباطي از مركز به يك ساختمان است. اما در ضايعه ناقص مقداري از اين خطوط ارتباطي هنوز كار

 مي كنند. برخي افراد تصور مي كنند كه آسيب كامل به معني قطع كامل نخاع بوده و آسيب ناقص به معني قطع نخاع است.

اين تصور غلط بوده و ممكن است نخاع از لحاظ ظاهر فيزيكي سالم باشد ولي آسيب كامل باشد مثلآ كابل تلفن ظاهرآ سالم

بوده ولي ارتباطات كاملآ قطع باشد.

توانبخشي بيماران آسيب نخاع توسط چه كساني انجام مي گيرد و ايا در ايران مركز توانبخشي بستري وجود دارد؟

 

كفش مناسب در حاملگي

 

در طي حاملگي اندام تحتاني خانمهاي حامله ممكن است دچار تورم، گرفتگي عضلاني، سندرم پاي بي قرار، نرمي مفاصل و

يا كمر دردي شوند كه به اندام تحتاني تير مي كشد. درد پا نيز در خانمهاي حامله شايع است.

يكي از مهمترين جنبه ها در استفاده از كفش در خانمهاي حامله وجود حداكثر جذب شوك است يعني كف كفش مخصوصآ

پاشنه آن بايد به اندازه كافي نرم باشد تا هنگام راه رفتن ضربه وارده به پا و نهايتآ ستون فقرات گرفته شود. كفشهاي كه پاشنه

نرمي دارند در اين زمان توصيه مي شود. اگر مادري قصد ورزش دارد حتمآ بايد علاوه بر استفاده از كفش با كف نرم، ورزش را

روي سطوح نرم انجام دهد مثلآ دويدن روي اسفالت مي تواند ضربه زيادي را به ستون فقرات وارد سازد.

 

به هيچ عنوان نبايد از كفشهاي پاشنه بلند استفاده شود زيرا با افزايش انحناي كمري علاوه بر آسيب هاي مختلف به پا

عوارض زيادي را براي فرد حامله به دنبال دارند. اگر فرد حامله دچار تورم پاها مي باشد بهتر است از كفشهاي بنددار يا داراي

چسبك (ولكرو) استفاده كند كه مي توان تا حدودي با تغيير تورم اندازه آنها را تنظيم نمود. كفشهاي ورزشي كفشهاي مناسبي

در اين دوره مي باشند. اگر فرد حامله قصد پوشيدن كفش پاشنه دار را دارد نبايد پاشنه بيشتر از 5/2 سانتيمتر باشد.